شناسه خبر: 73611
تاریخ انتشار:۱۳۹۷ چهارشنبه ۱۰ بهمن، ساعت 08:22
تاریخ بروزرسانی:۱۳۹۷/۱۱/۱۰
یاداشت دکتر احمد رضا خزاعی مدیر کل اتباع سازمان تأمین اجتماعی در خصوص

مبانی حقوقی بیمه ی شاغلین ایرانی و خارجی در مناطق آزاد تجاری صنعتی و ویژه اقتصادی

با عنایت به سیاست گسترش مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در کشور و به بهانه لایحه تقدیمی دولت در خصوص ایجاد هشت منطقه آزاد تجاری در مناطق مرزی و دوازده منطقه ویژه اقتصادی  در داخل کشور، موضوع وضعیت و شرایط کاری و بیمه ای کارگران ایرانی و خارجی شاغل در این مناطق اهمیت بیشتری یافته است که متاسفانه رویه های موجود در این مناطق حاکی از عدم توجه به این مهم می باشد.
شکی نیست که هدف از ایجاد مناطق آزاد و ویژه تجاری و صنعتی برای سهولت امر تولید و تجارت و اشتغال زایی و صادرات بیشتر می باشد تا در راستای اقتصاد مقاومتی زمینه را برای رشد اقتصادی کشور فراهم سازد ولی آن چیزی که مهم و در خور توجه است این می باشد که این توسعه نباید موجب اختلال روابط کار و تامین اجتماعی نیروی کار ایرانی و خارجی شاغل در مناطق شود. این مناطق گرچه به استناد قوانین و مقررات موجود از برخی قوانین سرزمین مادری مستثنی هستند ولی قانون اساسی جمهوری اسلامی بعنوان میثاقی ملی بر تمام کشور ساری و جاری است. اصل 29 قانون اساسی تصریح دارد که "برخورداری از تأمین اجتماعی از نظر بازنشستگی، بیکاری، پیری، ازکارافتادگی، بی‌سرپرستی، درراه‏ماندگی، حوادث و سوانح، نیاز به خدمات بهداشتی‌ درمانی و مراقبت های پزشکی به صورت بیمه و غیره، حقی است همگانی. دولت موظف است طبق قوانین از محل درآمدهای عمومی و درآمدهای حاصل از مشارکت مردم، خدمات و حمایتهای مالی فوق را برای یک یک افراد کشور تأمین کند"
در این گفتار به برخی از اشکالات حوزه کار و تامین اجتماعی در مناطق آزاد به طور مختصر اشاره می شود:
مطابق مفاد ماده (16) قانون تشکیل و اداره مناطق ویژه اقتصادی، امور مربوط به اشتغال نیروی انسانی و روابط کار، بیمه و تأمین اجتماعی در این مناطق بر اساس مقررات مصوب و جاری در مناطق آزاد تجاری صنعتی می باشد. همچنین براساس ماده (17 ) آیین نامه اجرایی قانون تشکیل و اداره مناطق ویژه اقتصادی، مناطق ویژه مشمول قانون کار نبوده و امور مربوط به روابط کار، قرارداد کار، شرایط کار و مراجع حل اختلاف آنها بر اساس مقررات اشتغال نیروی انسانی در مناطق آزاد تجاری- صنعتی می باشد.
در فصل هشتم مقررات اشتغال نیروی انسانی، بیمه و تأمین اجتماعی در مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب 16 خرداد ماه 1373 در ماده 46 تصریح دارد که "ماده 46 - سازمان هر منطقه آزاد مکلف است رأساً یا با مشارکت سازمان تأمین اجتماعی و یا شرکت‌های بیمه نسبت به تأسیس "‌صندوق یا صندوق‌هایی" به‌منظور ارائه خدمات درمانی، غرامت دستمزد ایام بیماری، بارداری، ازکارافتادگی جزئی و کلی، بازنشستگی، فوت و سایر موارد مربوط برای کارکنان مشمول این‌مقررات در مناطق آزاد اقدام نماید" ولی مناطق آزاد به دلایل متعدد من جمله تجربه متعدد در سرنوشت محتوم ورشکستگی صندوقهای بیمه کوچک اقدام موثری در راستای تاسیس صندوق های بیمه ای انجام نداد. به همین منظور  اکثریت وزرای عضو شورای عالی مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ 13 /9 /1374 با توجه به اختیار تفویضی هیات وزیران (موضوع تصویبنامه شماره 16632 /ت 30 هـ مورخ 13 /2 /1373) به استناد ماده (12) قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی جمهوری اسلامی ایران ـ مصوب 1372ـ تصویب نمودندکه  متن زیر به عنوان تبصره به ماده (46) مقررات اشتغال نیروی انسانی، بیمه و تامین اجتماعی در مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی جمهوری اسلامی ایران ـ موضوع تصویبنامه شماره 33433 /ت 25ک مورخ 16 /3 /1373 ـ اضافه می شود: "تبصره ذیل ماده 46ـ سازمان تامین اجتماعی می تواند به طور مستقل نیز نسبت به ارایه خدمات مختلف بیمه حسب مورد به شاغلان داخلی و خارجی واحدهای مستقر در مناطق آزاد براساس قوانین و مقررات تامین اجتماعی اقدام کند." و این تصویبنامه در تاریخ 4 /10 /1374 به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است.
این تبصره تصریح دارد که حتی اگر مناطق آزاد به استناد ماده 46 راسا و یا با مشارکت سازمان تامین اجتماعی و یا سایر شرکت های بیمه اقدام به تاسیس صندوق و یا صندوق های برای ارایه خدمات تامین اجتماعی بنماید باز هم سازمان تامین اجتماعی می تواندنیز نسبت به ارایه خدمات مختلف بیمه ای حسب مورد به کلیه شاغلان داخلی و خارجی واحدهای مستقر  بر اساس قوانین و مقررات خودش اقدام نماید.
نکته جالب توجه اینجاست که مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در طول 24 سال گذشته از زمان تصویب ماده 46 به تکلیف قانونی خود اقدام ننموده اند ولی متاسفانه در مواردی  نیز از اجرای وظایف محوله سازمان تامین اجتماعی علیرغم صراحت تبصره ذیل ماده 46 نیز سنگ اندازی می نمایند.
در خصوص اتباع خارجی شاغل در مناطق آزاد نیز در ماده 9 مقررات ورود و اقامت اتباع خارجی مقرر شده است: "ماده 9 - برای اشتغال اتباع خارجی در مناطق رعایت »مقررات مربوط به اشتغال نیروی انسانی، بیمه و تأمین اجتماعی در مناطق آزاد تجاری – صنعتی جمهوری اسلامی ایران الزامی است"و از طرفی در ماده 51در فصل نهم مقررات اشتغال نیروی انسانی، بیمه و تأمین اجتماعی در مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران مقرر می دارد که "ماده 51 -مقاوله ‏نامه ‏ها و توصیه ‏نامه‏ های سازمان بین ‏المللی کار در مناطق آزاد لازم ‏الرعایه می ‏باشد"
یکی از مقاوله نامه های مهم در خصوص تساوی رفتار بین کارگران داخلی و خارجی در مورد جبران خسارات ناشی از حوادث کار مقاوله نامه 19 سازمان بین المللی کار می باشد که در 5 جون 1925 تصویب شد و کشور ایران در 18 اردیبهشت 1351 به آن ملحق شده است.براساساین مقاوله نامه هر کشوری که بدان ملحق شود متعهد است که در مورد اتباع کشورهای دیگری که به این مقاوله نامه ملحق می شوند و در خاک آن کشور دچار حادثه ناشی از کار شوند (و نیز در مورد وارث آنها) همانگونه رفتار کند که در مورد اتباع خود عمل نماید. چنانچه ملاحظه می شود حکم مقاوله نامه در این زمینه بر اصل رفتار استوار است و فقط شامل اتباع کشورهایی می شود که به مقاوله نامه ملحق شوندو تا به امروز 122 کشور به این مقاوله نامه ملحق شده اند. سازمان تامین اجتماعی با دریافت 3درصد از تمام حقوق و دستمزد تبعه خارجی شاغل در ایران در لیستی جداگانه موظف است در صورت بروز حادثه ناشی از کار اقدام به ارایه خدمات بیمه ای و درمانی  همچون غرامت دستمزد، از کار افتادگی کلی و جزیی و مستمری بازماندگان بر اساس قوانین تامین اجتماعی بنماید.
همانگونه که قبلا بیان شد به استناد ماده 51 مقررات اشتغال  نیروی انسانی، بیمه و تامین اجتماعی تمام مقاوله نامه های بین المللی کار من جمله مقاوله نامه 19 سازمان بین المللی کار در مناطق آزاد لازم الرعایه می باشد. در انتها باید عرض کنم قوانین بیمه ای مناطق  آزاد بقدری شفاف و مصرح هستند که استنکاف از اجرای آن ظلم به کارگران شاغل در مناطق فوق الذکر اعم از داخلی و خارجی است.

منبع خبر: روابط عموی سازمان تأمین اجتماعی 

 

آپارات سراسری - استان ها سروش سراسری - استانها
اظهار نظرات | 0
captcha
*اطلاعیه مهم* بخشودگی جرائم کارفرمایان خوش حساب تا پایان اسفند ماه 95 *اطلاعیه مهم*